Cá bớp – Đặc điểm, môi trường sống và cách chế biến

0
803

Cá bớp còn được gọi là cá giò, sống nhiều ở vùng biển Phú Quốc, Quảng Ninh, Hải Phòng, Thanh Hóa nước ta. Cùng Asie.vn tham khảo bài viết sau để tìm hiểu thêm về nguồn gốc, môi trường sống và cách phân biệt loài cá nhiều dinh dưỡng này nhé!

1. Nguồn gốc của cá bớp

Cá bớp được tìm thấy vào năm 1766, thuộc họ Rachycentridae. Cá bớp còn được gọi là cá giò, cá bóp; tên tiếng anh là Rachycentron Canadum. Cá giò kích thước lớn và giá trị thương mại rất cao. 

Trước đây, cá bớp được xếp vào bộ cá vược nhưng hiện nay nó được xếp vào bộ cá khế, sống ở hầu hết các vùng biển trên toàn thế giới.

Không chỉ vậy, thịt cá bớp còn chứa hàm lượng rất cao chất dinh dưỡng, có thể chế biến rất nhiều món ăn.

2. Đặc điểm của cá bớp

Cá giò có kích thước lớn, một con cá khi trưởng thành có thể nặng đến 37 kg. Cá bớp thường có màu xám đen, hơi có màu xám trắng ở phần bụng. Tùy thuộc vào môi trường nước mà màu da cá giò sẽ có độ đậm nhạt khác nhau.

Phần đầu của cá giò khá to. Mắt của nó khá bé so với tỷ lệ đầu và cơ thể. Miệng rộng, hàm răng sắc nhọn có dạng hình lưỡi cưa. 

Thân hình của cá giò thuôn dài và khá tròn. Lớp da khá dày, dưới lớp da là một lớp mỡ dày. Đây là đặc điểm giúp cơ thể nó thích nghi dễ dàng với mọi điều kiện thời tiết.

Cá bớpsinh vật cá có vảy, tuy nhiên vảy của chúng rất cứng và nhỏ, tập trung ở khu vực gần đầu (phần gáy lưng). Phần lưng có vây lớn và dài. Gần mang có hai vây xếp song song với nhau. Phần đuôi khá cứng,  chia thùy ở giữa, giống như lưỡi liềm.

Cá giò có tuổi thọ trung bình vào khoảng 15 năm.

3. Cá bớp ăn gì?

Cá giò là loài cá ăn tạp do đó thức ăn của chúng rất đa dạng, nhưng chủ yếu là cua, tôm, mực và các loài cá nhỏ.

Ngoài ra, cá giò còn bám theo những loài có kích thước lớn như cá mập, cá đuối, rùa để ăn thức ăn thừa.

4. Môi trường sống của cá bớp

Cá bớp sống đơn độc hoặc chỉ tập trung sống thành từng nhóm. Khi tới mùa sinh sản chúng mới tập trung sống thành bầy đàn ở các rạn san hô hoặc trong xác tàu thuyền.

Loài cá này xuất hiện nhiều nhất ở các vùng biển nhiệt đới phía Đông và phía Tây của Thái Bình Dương và Đại Tây Dương trừ các nước như Nhật Bản và Ấn Độ.

Ở Việt Nam, cá bóp tập trung nhiều nhiều nhất ở các vùng biển thuộc Quảng Ninh, Hải Phòng, Phú Quốc, Bà Rịa Vũng Tàu,…

Cá bớp
Cá bóp tập trung nhiều nhiều nhất ở các vùng biển thuộc Quảng Ninh, Hải Phòng, Phú Quốc.

5. Tập tính sinh sản

Cá giò sinh sản theo hình thức đẻ trứng. Sau khi đẻ trứng, thông thường cá cái sẽ để trứng trôi tự do đến khi nó nở thành con.

Chu kỳ sinh sản của cá giò thường bắt đầu từ tháng 4 đến 10 hàng năm. Cá cái sẽ bắt đầu kỳ sinh sản đầu tiên khi chúng được 3 tuổi và cá đực là 2 tuổi.

6. Phân biệt cá bớp với cá bò giáp và cá giòn

Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa cá giò với cá giòn và cá bò giáp, sau đây là những đặc điểm phân biệt những loài cá này.

+ Cá bò giáp là cá gì? 

Cá bò giáp thuộc bộ cá nóc gai và có kích thước nhỏ hơn cá bớp nhiều. Phần đầu của nó rất to, môi trề và vây rất sắc nhọn. Cá bò giáp có da rất dày và có các đốm hoa.

+ Cá giòn là cá gì? 

Cá giòn thực chất là cá chép giòn hay cá mè giòn.

Loài cá này sống trong môi trường nước ngọt. Cá giòn có màu vàng óng, vảy lớn và rất nhiều xương. Thường không có giá trị thương phẩm cao như cá giò.

7. Cá bóp nấu món gì ngon?

Cá giò có nhiều thịt, thịt lại ngọt – mềm, ít xương và xương thuộc dòng xương sụn. 

Ngay dưới đây asie.vn sẽ chia sẻ đến các bạn một số món ăn ngon được chế biến từ cá bớp.

Cá bớp kho tộ

Cá bớp
Cá bớp kho tộ

Công thức chế biến món cá bớp kho tô vô cùng đơn giản.

Nguyên liệu cần chuẩn bị: Cá bớp, me chua hoặc, tiêu, gia vị, thịt heo,…

Quy trình chế biến:

  • Cá giò làm sạch, để ráo nước rồi ướp cùng với các nguyên liệu đã chuẩn bị
  • Nên ướp cá trong khoảng 30 phút sau đó đổ thêm nước sôi vào nồi để kho
  • Bạn nên kho nhỏ lửa trong vòng 5 tiếng, nếu muốn cá thơm đậm đà
  • Kho đến khi nước trong nồi đã gần cạn, bạn chỉ cần lấy cá ra đĩa và thưởng thức cùng cơm trắng và rau.
  • Khi ăn vị ngọt, thơm của thịt cá giò sẽ hòa quyện với vị me chua nhẹ, tạo nên hương vị khó tả.

Cá bớp nấu canh chua lá lốt

Nguyên liệu cần chuẩn bị: Cá giò cắt thành miếng nhỏ, lá lốt, sấu, tiêu, ớt, gia vị, ….

Quy trình chế biến:

  • Cá giò rửa sạch sau đó tẩm ướp qua cùng với gia vị cho vừa ăn.
  • Bạn luộc kỹ sấu rồi loại bỏ hạt, lọc lấy phần nước.
  • Bỏ cá giò cùng một ít nước mắm vào nồi nấu trong vòng 30 phút.
  • Khi nồi cá đã sôi bạn bỏ thêm ớt tươi và lá lốt vào.

Thịt cá giò nấu canh chua lá lốt rất thơm, ngọt và dai vừa phải. Món ăn này hấp dẫn nhất khi ăn kèm cùng với các loại rau sống.

Lẩu cá bớp măng chua

Nguyên liệu cần chuẩn bị để chế biến món này: Cá bóp, măng, sả, mẻ, sa tế, xương ống, cà chua và một số gia vị.

Làm sạch cá bớp và ướp sơ qua gia vị. Nước dùng muốn ngọt thì bạn cần ninh xương ống trong vòng 3-4 tiếng. Trong lúc chờ nước dùng sôi bạn có thể phi thơm hành tỏi và sả rồi đem xào với cà chua và một ít hạt nêm.

Khi nước dùng sôi, bạn vớt xương ống ra ngoài. Sau đó đổ các nguyên liệu đã chuẩn bị ở trên vào cùng với măng, thơm và sa tế để tạo vị chua, cay cho món ăn.

Cá bớp nướng muối ớt

Nguyên liệu cần chuẩn bị: cá bóp cắt thành từng khúc nhỏ, bột ớt, sa tế, gia vị phổ thông.

Cá bớp
Cá bớp nướng muối ớt

Cá làm sạch để ráo nước sau đó ướp với gia vị đã chuẩn bị ở trên cho vừa ăn, ướp khoảng 30 phút. Tiếp theo, bạn đem cá đi nướng (sẽ ngon hơn nếu nướng bằng bếp than hoa).

Nướng cá cho đến khi các mặt của cá vàng đều thì cho ra đĩa. Món cá bớp nướng muối ớt thường được ăn kèm cùng bánh tráng và rau thơm, chấm cùng với nước mắm me.

Cá bớp hấp

Cá bớp hấp được chế biến cực đơn giản, không mất nhiều thời gian, nhưng hương vị lại thơm ngon.

Nguyên liệu bạn cần chuẩn bị bao gồm: Cá bớp, hành tây, nấm, rau sống (xà lách, rau mùi,…) và một số loại gia vị.

Quy trình chế biến:

  • Cá giò làm sạch, cắt lát rồi ngâm với muối  trong khoảng từ 10 – 15 phút.
  • Tiếp theo, cắt nhỏ hành tây, bạn xé nhỏ nấm rồi đem ướp cùng với cá, nêm nếm một ít gia vị và bột ngọt cho món ăn thêm phần đậm đà.
  • Bỏ cá vào nồi hấp với lửa nhỏ trong khoảng 20 phút
  • Khi cá đã chín, bạn lấy ra đĩa và thưởng thức cùng với nước mắm tỏi ớt.

Cháo cá bớp

Cháo cá bớp là một món ăn vô cùng dinh dưỡng, thích hợp cho bé khi bước vào tuổi ăn dặm. Với nguồn canxi dồi dào cùng với hương vị thơm ngon, ngọt thịt của cá giò. Chắc chắn, món ăn này sẽ kích thích vị giác giúp bé nhà bạn thèm ăn.

Nguyên liệu cần chuẩn bị bao gồm: Cá bớp, gạo nếp, gạo tẻ, hành tím, hành lá và một số loại gia vị cần thiết.

Quy trình chế biến:

  • Trộn lẫn gạo nếp và gạo tẻ rồi đem ngâm trong khoảng 2 đến 3 giờ. Sau đó để ráo nước và rang trong chảo cho thơm vàng.
  • Khi gạo đã vàng đều, bạn bỏ vào nồi và đun ngập nước để nấu thành cháo.
  • Cá làm sạch, cắt thành từng khoanh. Khử tanh bằng nước cốt chanh hoặc muối rồi cho vào nồi luộc chín cùng 1 lít nước.
  • Cắt khúc, bỏ rễ và rửa sạch hành lá. Hành tây bóc vỏ và băm nhuyễn.
  • Sau khi cá đã được luộc chín, bạn lọc bỏ hết phần xương. Bằm nhuyễn rồi xào thơm với hành tím.
  • Khi cháo đã gần chín, bạn cho cá vào, khuấy đều rồi nấu thêm từ 5 đến 10 phút.
  • Cuối cùng, khi cháo đã chín hẳn, bạn mở nắp nồi, rắc một ít hành lá là xong.

Cá bớp chiên nước mắm

Cá bóp chiên nước mắm là một món ăn dân dã, vô cùng quen thuộc với người dân miền biển. 

Nguyên liệu cần chuẩn bị: Cá giò, hành, ớt, me, nước mắm,… Cùng một số loại gia vị thiết yếu khác.

Quy trình chế biến:

  • Rửa thật sạch cá bớp qua nước muối, sau đó rửa lại với nước sạch.
  • Đợi cá ráo nước, bạn chiên cá ngập trong chảo dầu.
  • Món cá bóp chiên nước mắm có ngon hay không chủ yếu phụ thuộc vào nước mắm.
  • Bạn đem trộn nước mắm cùng tỏi, gừng băm nhỏ, ớt tươi thái lát, nước cốt chanh và nêm thêm một chút gia vị cho phù hợp với khẩu vị.
  • Sau đó, bạn phi thơm hành rồi đổ dầu lên khắp thân cá để thịt cá chín đều.
  • Tiếp tục đổ phần nước mắm đã chế biến ở trên lên là hoàn tất.

Ngoài các món ăn đã kể trên, cá bớp còn có thể chế biến thành những món ăn hấp dẫn khác như: cá bớp nướng giấy bạc, cá chiên, hấp cuốn bánh tráng, chả cá, sốt cà, xào lăn, nấu cháo ăn dặm cho bé, ….

9. Mua bán cá bớp ở đâu?

Cá bớp
Cá bớp được bán rộng rãi tại các tỉnh thành ven biển

Sau khi vừa đánh bắt vào bờ, thông thường cá bớp sẽ bị chết.

Chính vì vậy, rất khó để mua được cá bớp sống còn đang bơi, các bạn chỉ có thể mua được cá khi còn tươi.

Cá bớp được bán rộng rãi tại các tỉnh thành ven biển như Phú Quốc, Quảng Ninh, Hải Phòng, …. 

10. Cá bớp có giá bao nhiêu?

Giá của cá bớp sẽ thay đổi theo mùa trong năm, cân nặng của cá hoặc theo hình thức mua (mua cả con hay mua cắt khúc). Sau đây là bảng giá cá bớp (lưu ý đây chỉ là bảng giá tham khảo):

  • Đầu cá bóp: từ 100 – 120 nghìn đồng/kg.
  • Cá bớp biển tươi (giá của cá cắt khúc): từ 200 – 250 nghìn đồng/kg.
  • Nội tạng cá bớp: dao động trong khoảng 300 nghìn đồng/kg.
  • Cá bớp tươi đông lạnh: từ 150 – 170 nghìn đồng/kg.

Trên đây là một số thông tin cơ bản về loài cá bớp. Hy vọng sau khi đọc bài viết của này, các bạn sẽ có thêm nhiều kiến thức về loài bớp đầy dinh dưỡng cũng như là cách chế biến các món ăn thơm ngon. Cảm ơn bạn đã theo dõi.

Nguồn: https://asie.vn/