Thiếu máu hồng cầu to là gì? Nguyên nhân thiếu máu hồng cầu to

0
153

Thiếu máu hồng cầu to là gì? Bệnh này có nguy hiểm không? Nguyên nhân gây bệnh thiếu máu hồng cầu này là gì,…? Cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây để biết kết quả nhé.

Bất kỳ 1 cân bệnh nào cũng sẽ tồn tại những nguy hiểm nhất định cho người bệnh. Bệnh thiếu máu hồng cầu to cũng vậy. Nếu bạn không muốn để bệnh diễn biến phức tạp, nguy hiểm thì nên tìm hiểu về nó ngay để chủ động phòng tránh. Cùng xem qua bài viết sau để biết thêm nhiều thông tin về nó nhé.

1. Thiếu máu hồng cầu to là gì?

Thiếu máu hồng cầu to, thiếu máu hồng cầu to ưu sắc, tên chuẩn là thiếu máu nguyên bào khổng lồ. Đây là bệnh thiếu máu do rối loạn tổng hợp axit deoxyribonucleic (DNA). Có nhiều nguyên nhân gây ra căn bệnh này. Nếu không được điều trị sẽ gây ra hậu quả không hề mong muốn.

Thiếu máu hồng cầu to
Thiếu máu hồng cầu to là gì?

2. Nguyên nhân thiếu máu hồng cầu to là gì?

Nguyên nhân chính của bệnh thiếu máu nguyên bào khổng lồ là do thiếu axit folic hoặc thiếu vitamin B12.

2.1. Nguyên nhân thiếu axit folic

2.1.1. Không đủ lượng axit folic hằng ngày

Bổ sung không đủ axit folic cần 200 đến 400 µg mỗi ngày. Lượng axit folic dự trữ trong cơ thể người chỉ đủ dùng trong 4 tháng. Thiếu rau tươi trong thực phẩm, nấu quá chín hoặc ngâm chua đều có thể làm mất folate. Ethanol có thể cản trở quá trình chuyển hóa axit folic và những người nghiện rượu thường bị thiếu axit folic. Viêm ruột non (đặc biệt là hỗng tràng), khối u, phẫu thuật cắt bỏ, và tiêu chảy do nấm nhiệt đới đều có thể dẫn đến không hấp thụ đủ axit folic.

2.1.2. Mắc các bệnh gây ức chế axit folic

Cần tăng nhu cầu axit folic hàng ngày cho phụ nữ có thai lên 400-600μg. Trẻ em và thanh thiếu niên đang lớn. Cũng như những bệnh nhân bị tan máu mãn tính lặp đi lặp lại, bệnh bạch cầu, khối u, cường giáp và suy thận mãn tính lâu dài đang điều trị bằng phương pháp chạy thận nhân tạo, sẽ tăng nhu cầu về axit folic. Nếu bổ sung không đủ axit folic sự thiếu hụt có thể xảy ra.

2.1.3. Tác dụng của 1 số loại thuốc

Tác dụng của các loại thuốc như methotrexate, triamterene và pyrimethamine có thể ức chế hoạt động của dihydrofolate reductase. Và ảnh hưởng đến việc sản xuất tetrahydrofolate. Cơ chế tác động của phenytoin và phenobarbital lên axit folic chưa rõ ràng. Có thể làm tăng phân hủy axit folic hoặc ức chế tổng hợp DNA. Sự hấp thu axit folic ở ruột ở khoảng 67% bệnh nhân dùng sulfasalazine bằng đường uống bị ức chế.

Thiếu máu hồng cầu to
Tác dụng của 1 số loại thuốc

2.1.4. Các bệnh khác

Các bệnh nhân khác bị thiếu hụt bẩm sinh 5,10-formyltetrahydrofolate reductase thường được chẩn đoán vào khoảng 10 tuổi. Một số bệnh nhân trong phòng chăm sóc đặc biệt (ICU) thường bị thiếu axit folic cấp tính.

2.2. Nguyên nhân thiếu vitamin B12

2.2.1. Chế độ ăn uống thiếu vitamin B12

Lượng dùng để giảm dự trữ vitamin B 12 trong cơ thể người là khoảng 2 đến 5 mg. Và nhu cầu hàng ngày chỉ là 0,5 đến 1 µg. Thông thường, 5-10 µg vitamin B12 đi vào khoang ruột cùng với mật mỗi ngày. Các yếu tố bên trong do thành dạ dày tiết ra có thể giúp tái hấp thu đủ vitamin B12 trong mật. Do đó, những người ăn chay thường mất khoảng 10-15 năm để phát triển tình trạng thiếu vitamin B12.

Người cao tuổi và bệnh nhân cắt dạ dày bị giảm tiết acid dịch vị và thường bị thiếu vitamin B12. Do sự tái hấp thu vitamin B12 trong mật, những bệnh nhân này, giống như những người ăn chay, mất 10 đến 15 năm để phát triển các biểu hiện lâm sàng của sự thiếu hụt vitamin B12. Do đó, bệnh thiếu máu nguyên bào khổng lồ thường hiếm gặp do không cung cấp đủ vitamin B12 trong chế độ ăn uống.

Thiếu máu hồng cầu to
Chế độ ăn uống thiếu vitamin B12

2.2.2. Do thiếu các yếu tố nội tại

Thiếu yếu tố nội tại chủ yếu gặp ở bệnh nhân viêm teo dạ dày, cắt dạ dày toàn bộ và thiếu máu ác tính. Cơ chế của bệnh thiếu máu ác tính hiện vẫn chưa rõ ràng. Người bệnh thường bị teo hoàn toàn vô căn niêm mạc dạ dày và có kháng thể kháng các yếu tố nội tại. Nên có người cho rằng thiếu máu ác tính là bệnh miễn dịch. Do thiếu các yếu tố nội tại, những bệnh nhân này gặp trở ngại trong việc hấp thu vitamin B12 trong thức ăn và tái hấp thu vitamin B12 trong dịch mật.

2.2.3. Bệnh suy tụy ngoại tiết nặng

Bệnh nhân suy tụy ngoại tiết nặng có khả năng gây ra tình trạng kém hấp thu vitamin B12. Điều này là do phức hợp protein vitamin B 12 -R ở hỗng tràng cần được trypsin phân giải để giải phóng vitamin B12. Những bệnh nhân như vậy nói chung sẽ có các biểu hiện lâm sàng của sự thiếu hụt vitamin B12 sau 3 đến 5 năm. Vì bệnh nhân viêm tụy mãn tính thường bổ sung trypsin kịp thời. Nên trên lâm sàng rất hiếm khi bị thiếu vitamin B12.

2.2.4. Do vi khuẩn và ký sinh trùng

Sự hiện diện của vi khuẩn và ký sinh trùng ở nồng độ cao bất thường trong ruột non cũng có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu vitamin B12. Vì những chất hữu cơ này có thể ăn và giữ lại vitamin B12 với số lượng lớn. Trong các túi thừa của ruột non hoặc các quai bị mù sau khi phẫu thuật thường có sự phát triển của vi khuẩn và sán dây cá sinh ra trong ruột. Chúng sẽ cạnh tranh với cơ thể người về vitamin B12, gây ra tình trạng thiếu vitamin B12.

3. Biểu hiện lâm sàng chung của thiếu máu hồng cầu to

3.1. Thiếu máu

Sự khởi phát thiếu máu ẩn, đặc biệt đối với những người bị thiếu vitamin B12, thường mất vài tháng. Tuy nhiên, axit folic có thể bị thiếu hụt nhanh chóng do lượng axit folic trong cơ thể quá nhỏ. Một số người tiếp xúc với nitơ oxit, khu ICU hoặc bệnh nhân chạy thận nhân tạo và phụ nữ mang thai có thể bị thiếu hụt trong thời gian ngắn. Biểu hiện lâm sàng thường là thiếu máu từ trung bình đến nặng. Các triệu chứng thiếu máu như mệt mỏi, chóng mặt, khó thở và đánh trống ngực sau khi tập thể dục.

Ngoài ra, bệnh nhân thiếu máu nặng có thể bị vàng da nhẹ. V có thể có cả số lượng bạch cầu và giảm tiểu cầu. Đồng thời có xu hướng nhiễm trùng và chảy máu không thường xuyên.

Thiếu máu hồng cầu to
Biểu hiện thiếu máu

3.2. Các triệu chứng tiêu hóa

Các triệu chứng tiêu hóa biểu hiện như viêm lưỡi tái phát, bề mặt lưỡi nhẵn vị giác biến mất, chán ăn. Đôi khi thấy chướng bụng, tiêu chảy và táo bón.

3.3. Các triệu chứng hệ thần kinh

Bệnh nhân thiếu vitamin B12, đặc biệt là thiếu máu ác tính, thường có các triệu chứng thần kinh. Chủ yếu do tổn thương tủy sống sau, dây bên và dây thần kinh ngoại biên. Biểu hiện yếu, tê bì tay chân đối xứng, rối loạn cảm giác, dáng đi không ổn định chi dưới, đi lại khó khăn. Trẻ em và người già thường có biểu hiện bất thường về tâm thần, mất ham muốn, trầm cảm, buồn ngủ hoặc nhầm lẫn với tổn thương não. Các triệu chứng thần kinh của một số bệnh nhân thiếu máu nguyên bào khổng lồ có thể xảy ra trước khi thiếu máu.

Trên đây là thông tin về căn bệnh thiếu máu hồng cầu to. Hãy đi khám ngay nếu có những biểu hiện trên. Đồng thời nhớ bổ sung các dưỡng chất 1 cách hợp lý nhé.